على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3464

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كه گل سر آن را برداشته باشند . مقلوفات ( maqluf t ) ع . ج . مقلوفة . مقلوفة ( maqlufat ) ا . ع . خنور بحرانى پر از خرما و مانند آن . ج : مقلوفات . مقلوم ( maqlum ) ص . ع . تراشيده شده و چيده شده . و مقلوم الظفر : مرد سست و ضعيف . مقلونيا ( maqluniy ) ا . پ . مأخوذ از سريانى - خيار دراز . مقله ( moqle ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كره چشم . مقلهف ( moqlaheff ) ص . ع . شعر مقلهف : موى بلند پراكنده ژوليده . مقلى ( meql ) ا . ع . تابه كه در آن چيزى بريان كنند . ج : مقالى . و نيز مقلى : غوك چوب . مقلى ( maqliyy ) ص . ع . برشته شده و بريان شدهء در تابه . مقليان ( meqliy ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : دو تابه كه در آن چيزى بريان كنند . مقلية ( maqliyat ) م . ع . قلى قلى و قلاء و مقيلة . ر . قلى . مقليسا ( maqlis ) ا . پ . مأخوذ از سريانى - تخم سپندان . مقم ( meqamm ) ص . ع . مردى كه هر چه در پيش وى گذارند بخورد . مقمأة ( maqma'at ) ا . ع . جايى كه آفتاب نرسد . مقمار ( meqm r ) ص . ع . نخلة مقمار : خرمابنى كه غورهء آن سپيد باشد . مقمة ( maqammat ) و ( meqammat ) ا . ع . دهان و يا لب ستور سم شكافته مانند گاو و گوسپند . مقمة ( meqammat ) ا . ع . جاروب . مقمجر ( moqamjer ) و مقمحر ( moqamher ) ا . ع . كمانساز . مقمحون ( moqmahuna ) ص . ع . كسانى كه سر را بلند نگاه مىدارند و چشم را فرو مىخوابانند . قوله تعالى : فَهُمْ مُقْمَحُونَ . مقمر ( moqmer ) و مقمرة ( moqmerat ) ا . ع . شب روشن با ماه . مقمطر ( moqamtar ) ص . ع . شير تنك گرديده . مقمطر ( moqamter ) ص . ع . فراهم آمده و مجتمع شده . مقمعة ( meqma'at ) ا . ع . عمودى آهنين و سركج كه بدان بر سر فيل زده و آن را مىرانند . و چوبى كه بر سر مردم زنند تا خوار و ذليل گردد . ج : مقامع . مقمعد ( moqma'edd ) ا . ع . آن‌كسىكه هر چه با وى سخن گويند و جهد و كوشش كنند نرمى نكند و رام و منقاد نگردد و فرمان‌بردار نشود . و كسى كه بالاى شكم وى بزرك و پايين آن فروهشته باشد . مقمقة ( maqmaqat ) م . ع . نرم شدن و آسان گرديدن . و بند نمودن و خوار كردن . و سخت مكيدن بچه پستان مادر را . مقمل ( meqmal ) ص . ع . بينياز و توانگر سپس درويشى و نيازمندى . مقمل ( moqmel ) ص . ع . هر آنچه توليد شپش مىكند . مقمن ( maqman ) و مقمنة ( maqmanat ) ص . ع . سزاوار و شايسته . مقموءة ( maqmu'at ) ا . ع . جايى كه آفتاب نرسد . مقمور ( maqmur ) ص . ع . مغلوب شده در قمار . مقمور ( maqmur ) ا . ع . شر و بدى . مقموط ( maqmut ) ص . ع . دست و پاى بسته شده . مقموع ( maqmu ' ) ص . ع . مقهور و مغلوب . و شترانى كه خيار و برگزيدهء آنها را برگرفته باشند . و تخمه زده و ناگوارد . مقمئن ( moqma'enn ) ص . ع . درهم كشيدهء ترنجيده . مقناب ( meqn b ) ا . ع . چنگال شير . مقنأة ( maqna'at ) و مقناة ( maqn t ) ا . ع . جايى كه آفتاب نرسد . مقناطيس ( meqn tis ) ا . ع . مأخوذ از يونانى - مغناطيس و سنك آهن‌ربا . مقنب ( meqnab ) ا . ع . چنگال شير . و توشه‌دان صياد و توبره‌اى كه صيد را در آن اندازند . و گله اسبان از سى تا چهل و يا مقدار سيصد . ج : مقانب . مقنبع ( moqanbe ' ) ص . ع . رجل مقنبع الراس : مرد دراز سر همچو كلاه دراز . مقنثع ( moqanse ' ) ص . ع . رجل مقنثع اللحية : مردى كه ريش وى بزرك و پراكنده باشد . مقند ( moqannad ) و مقندى ( moqand ) ص . ع . سويق مقند : پست قند آميخته . و كذلك سويق مقندى . مقنر ( moqanner ) ص . ع . دفزك فربه زشت . و آنكه دستار پراكندهء ناراست بر سر بسته باشد و آنكه نيكو بستن دستار نداند . مقنش ( moqannac ) ص . ع . مرد با سخاوت و مبذر مسرف در نفقه و اخراجات عيال . مقنطر ( moqantar ) و مقنطرة